پياده تا حمل‌ و‌ نقل عمومي
  • جزییات خبر / بین المللی / تعداد بازدید: 87
  • 1397/6/14
  • پياده تا حمل‌ و‌ نقل عمومي

  • هر روز که برای رسیدن به مقصدتان از منزل بیرون می‌روید، بدون شک بخشی از مسیر را پیاده قدم می‌زنید تا به ایستگاه اتوبوس، تاکسی


مقدمه

هر روز که برای رسیدن به مقصدتان از منزل بیرون می‌روید، بدون شک بخشی از مسیر را پیاده قدم می‌زنید تا به ایستگاه اتوبوس، تاکسی یا مترو برسید. این مسیر یا خیلی کوتاه است یا آن‌قدر طولاني که شما را وادار به پیاده‌روی می‌کند. شبکه حمل‌ونقل عمومی هر شهر باید به‌گونه‌ای طراحی شود که تمامی بخش‌های شهر را پوشش داده و تمامی مردم بتوانند با طی کردن مسیری از منزل خود به این شبکه متصل شوند. 
این‌که کدام وسیله نقلیه بعد از این پیاده‌روی انتظار شما را می کشد، بستگی به محل سکونت شما دارد، شما پس از طی کردن مسیری وارد شبکه حمل‌ونقل عمومی می‌شوید. شاید تا به حال به این موضوع فکر نکرده ‌باشید که این مسیری که طی می‌کنید باید چند متر باشد و یا چند متر است. در اين گزارش ضمن بيان استاندار جهاني در خصوص ميانگين فاصله پياده روي تا رسيدن به اولين ايستگاه وسايل حمل و نقل عمومي، وضعيت شهرهاي مختلف جهان از جمله تهران را در اين رابطه مورد بررسي قرار مي دهيم.


استاندارد جهاني چه مي گويد؟ 

شبکه حمل‌ونقل شهری بايد امکاناتی چون تاکسی، اتوبوس، مترو، دوچرخه و ساير وسايل حمل‌ونقل را در اختیار مردم قرار دهد تا شهروندان برای تردد در شهر و رسیدن به مقصد با مشکلی روبه‌رو نباشند. توسعه شبکه حمل‌ونقل عمومی بر پایه استانداردی است که در تمامی شهرهای دنیا از آن پیروی می‌شود. اين استاندارد در بسیاری از شهرهای دنیا به اجرا درآمده است.
طبق استانداردهای جهانی باید ميانگين این مسیر حداقل 350متر و حداكثر 600 متر باشد و در‌صورتی که بیش از این مسافت را پیاده‌روی کنید به این معنی است که در منطقه‌ای قرار دارید که شبکه حمل‌ونقل عمومی آن هنوز تکمیل نشده‌است. براي برنامه ريزي در خصوص اجراي دستورالعمل هاي  حمل و نقل عمومی معمولا  دو فاكتور دسترسی به حمل و نقل عمومی از لحاظ فاصله بین ایستگاه های حمل و نقل عمومی، و فاصله ايستگاه ها از نقطه آغاز سفر  مورد  بررسي قرار مي گيرد. معمولا متوسط مسافت پياده روي برای دسترسی به ايستگاه هاي مترو بیشتر از دسترسی به ايستگاه هاي اتوبوس است.


تلاش كشور ها براي رسيدن به ميانگين استاندارد جهاني

مبحث مسير پياده‌روي تا اولين ايستگاه حمل‌و‌نقل عمومي فراتر از آن است که به نظر می‌رسد. بخشي از تصمیمات مربوط به اين مبحث بستگی به اين دارد كه مسافران به چه اندازه تمايل به پياده‌روي دارند: فاصله ایستگاه، ساختار شبکه، زمان سفر، استانداردهای قابل اطمینان، فرکانس و حتی انتخاب نوع وسيله حمل‌و‌نقل مرتبط با اين مبحث هستند. در كشورهايي نظير ایالات متحده، کانادا، استرالیا و نیوزیلند استاندارد ذکر شده 400 متری یا 1/4 مایل است. اما مردم با فاصله كمتر موافق‌ترند. گاهي مسافر مشتاق به پياده‌روي است و گاهي مجبور به طي كردن اين مسير بصورت پياده است. در بعضي شرايط مسافري كه 600 متر به سمت اولين ايستگاه حمل‌ونقل عمومي طي مي‌كند به معناي علاقه او به پياده‌روي نيست چرا كه مجبور به طي كردن اين مسير است تا به سرويس حمل‌و‌نقل عمومي دسترسي پيدا كند و اين در شرايطي است كه شبکه حمل‌ونقل عمومی در نزديكي محل سكونت و يا كار او هنوز تکمیل نشده‌است. اين استاندارد هيچ آمار دقيقي ندارد و از 300 تا 600 هم متغير است.(1)


انگلستان( لندن)

در لندن پياده‌روي انتخاب اول هر مسافر مي‌باشد و سفر اغلب مردم قبل از رسيدن به سيستم حمل‌و‌نقل عمومي با پياده‌روي شروع مي‌شود. منظور از اين پياده‌روي مسافتي است كه مسافر تا اولين ايستگاه اتوبوس يا قطار طي مي‌كند كه معمولاً شامل 85 درصد اين سفرها مي‌شود. 
آمارها نشان مي‌هد كه ارزیابی فاصله رسيدن به نزدیک‌ترین ایستگاه اتوبوس بر اساس نوع منطقه (شهری، شهری کوچک، و غیره) متغير است. و اين آمارها كه تمامي نقاط شهر را شامل مي‌شود، نشان مي‌دهند که در سال 2012، محل سكونت 85 درصد مردم با فاصله 7 دقيقه‌اي تا ایستگاه اتوبوس زندگی می‌کنند، 11 درصد نيز در فاصله‌اي بين 7 تا 14 دقیقه زندگی می‌کنند و 4 درصد از مردم جايي زندگي مي كنند كه 14 دقیقه‌اي بايد پياده‌روي كنند. فرض كنيم سرعت پیاده‌روی 1.4m/s) است، در اين صورت 85 درصد از مردم در 588 متری از ایستگاه اتوبوس زندگی می‌کنند، 11 درصد بین 588 تا 1،176 متر و 4 درصد در 1،176 متری سيستم حمل‌و‌نقل عمومي زندگي مي‌كنند. 
جهت توسعه سيستم برای حمل‌و‌نقل عمومی برنامه‌ريزي‌ها به گونه‌اي طراحي شده كه "تحولات جدید در سفرهای حمل‌و‌نقل عمومی باید طوري باشد كه کمتر از 400 متر تا ایستگاه اتوبوس و 800 متر به نزدیکترین ایستگاه مترو پياده‌روي باشد. در لندن ميانگين فاصله پیاده‌روی به ایستگاه اتوبوس 490 متر و در ديگر نقاط انگلستان 580 متر است و همچنين در لندن میانگین مسافت پياده روي  تا ایستگاه مترو740 متر و درنقاط دیگر 1.010 متر است. آنچه ارزيابي‌ها نشان مي‌دهند، میانگین پياده‌روي تا ایستگاه اتوبوس بيشتر از 400 متر و تا ایستگاه مترو بيشتر از 800 متر است.(2)


كانادا (مونترال)

درصد جمعیتی که از سيستم حمل‌و‌نقل عمومي استفاده مي‌كنند مي‌تواند كليد ارزيابي عملکرد اين سیستم باشد. بررسي مناطقي كه شامل سيستم حمل‌و‌نقل عمومي مي‌شوند به شناسايي اين فاصله كمك مي‌كند. در صنعت حمل‌و‌نقل عمومی مونترال، علامت‌هايي به فواصل 400 متر (0.25 مایل) در اطراف ایستگاه‌های اتوبوس و 800 متر (0.5 32 مایل) در اطراف ایستگاه‌های راه‌آهن قرار داده شده است. اين علامت‌ها بدين منظور تعبيه شده كه مشخص شود مردم در كدام مناطق براي رسيدن به سيستم حمل‌و‌نقل عمومي پياده روي مي‌كنند. حدود 524 متر از درب منزل تا ايستگاه اتوبوس و 1259 متر تا ايستگاه ريلي فاصله وجود دارد.

با این وجود، مقادیر مذكور بر اساس تجزیه‌و‌تحلیلي است كه برمبني دو مدل آماری تفاوت دارند. اين فاصله يك بار براساس ویژگی‌های مسیر و سفر (مانند نوع خدمات حمل‌و‌نقل، انتقال و زمان انتظار)، و بار ديگر از جهت خصوصیات شخصی، خانواده و ویژگی‌های محله مورد بررسي قرار گرفته شده است. خلاصه آمار پياده‌روي تا رسيدن به حمل‌و‌نقل عمومي:

 

درصد‌هاي مشخص شده در تصوير بالا كه در خط عمود آمده‌اند ميزان پياده‌روي مسافر را نشان مي‌دهد و اعدادي كه در خط افقي آمده‌اند نشانه فاصله (به واحد متر) تا سرويس حمل‌و‌نقل را در مونترال نشان مي‌دهند.(3)


استراليا(سيدني)

هدف اصلي برنامه های کاربردی حمل و نقل استراتژیک برای سیدنی استرالیا (NSW Government 2005، 2010a، 2010b و 2010c) اين است كه  افراد بيشتري در كمتر از سي دقيقه از طريق حمل و نقل عمومي ،  به یکی از مجموعه هاي مراکز چند منظوره( مراكزي كه خدمات متنوعي را در اختيار شهروندان قرار مي دهند) دسترسي پيدا كنند.
در برنامه ريزي هاي كلان شهري جهت دسترسي آسان تر شهروندان به انواع وسايل حمل و نقل عمومي اين نكته همواره به عنوان پيش‌فرض در نظر گرفته مي شود كه هر شخص براي رسيدن به نزديك ترين ايستگاه وسايل حمل و نقل عمومي بايد مسافتي را طي كند. پيش فرض در نظر گرفته شده  به عنوان فاصله كليدي براي دسترسي به ايستگاه هايي با يك مد حمل نقل عمومي معمولا ¼ مایل یا 400 متر و براي ايستگاه هايي با چند مد حمل و نقل عمومي ½ مایل یا 800 متر است. (4)
دستورالعمل های برنامه ریزی خدمات برای سیدنی (NSW وزارت حمل و نقل 2006) مشخص می کند که فاصله استاندارد براي رسيدن به نزديك ترين ايستگاه براي 90 درصد خانوارها  كه در هر یک از مناطق پانزده‌گانه شهري تحت پوشش حمل و نقل عمومي زندگي مي كنند،  در طول روز 400 متر از ايستگاه مترو و یا مسیر اتوبوس (پيك مسافری و روز آخر هفته) و در طول شب 800 متر مي‌باشد. این اندازه گیری مسافت تنها به عنوان فاصله مستقيم در نظر گرفته مي شود و  مسيرجاده اي یا مسافت پياده روي را لحاظ نمي كند. در موارد مشابه، در ونکوور (كانادا) اين فاصله 400 متر (سازمان حمل و نقل بزرگ ونکوور 2004)، هلسینکی (فنلاند) 300 متر (HKL 2008)، در حالی که پرت (استراليا) 500 متر (اداره حمل و نقل عمومی 2003) مي باشد.
جدول زير نشان مي‌دهد كه تقریبا 90٪ سفرهایي كه در سيدني با اتوبوس انجام مي‌گيرد مردم براي رسيدن به ايستگاه اتوبوس مسافتي را پياده‌روي مي كنند كه اين مقدار در مورد سفرهايي كه با مترو انجام مي‌گيرد به نصف مي‌رسد.

 دسترسي از درب منزل  تا اتوبوس  تا قطار
 پياده 89%  50%
 استفاده از خودرو شخصي  2% 17% 
 استفاده از خودرو بعنوان سرنشين   9% 17% 
 اتوبوس  - 14% 
 موتور، تاكسي، و...  0%  2%
 جمعاً  100%  100%

متوسط مسافت پياده روي


میانگین پیاده روی تا نزديك ترين ايستگاه حمل و نقل عمومی 573 متر است كه 25٪ سفرها کمتر از 235 متر و 75٪ سفرها پیاده روی کمتر از 824 متر دارد. 


ايران (تهران)

 همان طور كه گفته شد با توجه به تعاریف و استانداردهاي جهاني، هر فرد پس از خارج شدن از منزل خود و طی کردن مسیری کمتر از 400متر باید به شبکه حمل‌ونقل عمومی متصل شود. این استاندارد امروز در توسعه شبکه حمل‌ونقل عمومی شهر تهران نیز مورد توجه قرار دارد و در راستای سیاست‎های مدیریت کلانشهر تهران، استانداردسازی و گسترش و ساماندهی حمل‌و‌نقل محلی به عنوان یکی از اصلی‌ترین شیوه‌های کاهش ترافیک در منطقه در حال اجرا است. در حال حاضر بعضي از مناطق پایتخت (1، 9، 10) به این استاندارد دست یافته‌‌اند. (5)
شهرداری اين مناطق با پیروی از این استاندارد شبکه حمل‌ونقل عمومی خود را تکمیل کرده و حالا در این مناطق مردم با طی کردن حداکثر مسیری حدود 350متر به راحتی می‌توانند به شبکه حمل‌ونقل عمومی دست ‌یابند. اين امر پس از انجام مطالعات مورد نياز نسبت به جابه‌جايي و مكان‌نمايي توقفگاه‌هاي موجود صورت گرفت که موجب شد تا حداکثر فاصله موجود مابین این توقفگاه‌ها به 350متر کاهش یابد. پيرو اجرايي كردن اين طرح براي دستيابي به اين استاندارد بیش از 3هزار وسیله نقلیه عمومی در این مناطق سامان‌دهی شده است.(6)
هدف از اجرای این طرح ارتقای کیفیت خدمت‌رسانی و ایجاد زمینه مناسب برای بهره‌برداری بهینه شهروندان از خدمات حمل‌و‌نقل عمومی است و به عنوان طرحی کم هزینه و در عین حال پر‌فایده لحاظ شده است چراكه دسترسی شهروندان به شبکه حمل‌ونقل عمومی را با پیمایش فاصله‌ای کوتاه فراهم می‌کند و موجب صرفه‌جویی در وقت و هزینه، عدم استفاده از وسایل نقلیه شخصی، جلوگیری از بروز آلودگی هوا و تصادفات مي‌شود. (5)
شبکه حمل‌ونقل عمومی منطقه باید به گونه‌ای طراحی شود که شهروندان با پياده‌روي حداکثر 350 متر به یکی از ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی دسترسی پيدا كنند و بدانند در هر ایستگاه مدت زمان انتظار برای رسیدن وسیله نقلیه عمومی چقدر است.(7) 


نتيجه گيري:

امروزه با توجه به لزوم استفاده از وسايل حمل‌و‌نقل عمومي در شهرهاي بزرگ برنامه‌ريزان شهري در تلاش هستند با ارائه ي طرح‌هاي كارآمد شهروندان را هر چه بيشتر به استفاده از انواع مد هاي حمل‌و‌نقل عمومي تشويق كنند كه يكي از اين طرح ها كم كردن فاصله نقطه آغاز سفر تا اولين ايستگاه تاكسي، اتوبوس و يا مترو مي باشد. از اين رو متخصصين و كارشناسان مسائل شهري با تعيين ميانگين استاندارد فاصله آغاز سفر تا اولين ايستگاه يكي از وسايل حمل‌و‌نقل عمومي مي‌كوشند تا زمان پياده‌روي شهروندان براي رسيدن به وسايل حمل‌و‌نقل عمومي كوتاه‌تر كنند تا از اين طريق شهروندان بيشتري براي استفاده از اين وسايل ترغيب شوند. 




English sources  : 


1. Article: How far do people walk?  at

 https://www.citymetric.com/transport/how-far-will-people-walk-public-transport-and-how-close-should-stops-be-1195

2.  Article: Explaining walking distance to public transport: the dominance of public transport supply 

https://www.wyg.com/uploads/files/news/WYG_how-far-do-people-walk.pdf  

3. Article: New evidence on walking distances to transit stops: Identifying redundancies and gaps using variable service areas  at

http://tram.mcgill.ca/Research/Publications/Transit_service_area.pdf

4.   Article: Explaining walking distance to public transport: The dominance of public transport supply  at

http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.366.6694&rep=rep1&type=pdf


منابع فارسي:

5. استاندارد سازی فاصله ایستگاه های حمل و نقل عمومی در منطقه 10 تهران/سايت شهرداري منطقه ده 

6. حداکثر 350 متر پیاده روی تا شبکه حمل ونقل عمومی/همشهري آنلاين 

7. فاصله بين ايستگاه‌هاي اتوبوس استاندارد‌سازي مي‌شود/باشگاه خبرنگاران جوان