اخبار

مترجم: الهام ملا

رایگان کردن حمل‌ونقل عمومی برای شهروندان پایتخت استونی در سال ۲۰۱۳، سبب کسب درآمد ۲۰ میلیون یورویی این شهر در یک سال شد. اما آیا این طرح توانست به رویای کاهش ترافیک و ذخیرهٔ پول افراد دست یابد؟ 

 


ارزش کارت سفر ماهانه در لندن برای رفت و آمد در سطح شهر ۲۰۰ پوند است. در کپنهاگ، شهری با وسعت کوچک‌تر، این رقم ۱۶۰ پوند است. البته، زمانی‌که از شهروندان تالین دربارهٔ مزایای سفر رایگان در سطح شهر سوال می‌کنید، به طور شگفت‌انگیزی با چشمان گرد شده یا لبخند تلخ افراد روبرو می‌شوید. 
در اوایل سال ۲۰۱۳، ایدهٔ حمل‌ونقل رایگان در پایتخت استونی مطرح شد که پس از آن شهردار مردمی این شهر آقای ادگار ساویسار رفراندومی را بر اساس این تصمیم ارائه داد که در همین زمان به عنوان فعالیتی سیاسی از سوی منتقدان رد شد مبنی بر اینکه این شهر ظرفیت آن را ندارد. 
هرچند سه سال کاری آقای ساویسار در میانهٔ اتهامات فسادی بود، با ادعای دستیابی به درآمدی ۲۰ میلیون یورویی در یک سال، بجای صرف هزینه، با این وجود برنامه‌های شهری به اجرا درآمد. 
جهت استفادهٔ رایگان از اتوبوس‌ها، تراموا‌ها، واگن‌های برقی و قطار‌ها در تالین باید به عنوان شهروند این شهر ثبت‌نام کنید و این بدان معنا است که هر سال ۱۰۰۰ یورو از درآمد شما سهم شهرداری است. این‌ها اظهارات آقای آدد کتز است، کار‌شناسی که یک سال بر روی این پروژه تحقیق کرده است. به گفتهٔ وی، شهروندان فقط باید ۲ یورو برای «کارت سبز» پرداخت کنند و پس از آن تمامی سفرهای ایشان رایگان خواهد بود. 
با آغاز این طرح، ۲۵۰۰۰ نفر دیگر ثبت‌نام کردند. جمعیّت قبلی ۴۱۶۰۰۰ نفر بود که این تعداد مازاد تنشی را به وجود آورد. هرچه هزینهٔ شهر تالین بیشتر، هزینهٔ کمتری صرف مکان‌های نادیده گرفته می‌شود. به گفتهٔ آقای کتز «پس درک اینکه نگاه دولت و شهرداری نسبت به مسائل متفاوت است، دشوار نیست.» 
آقای آلن آلاکولا، سخنگوی رسمی پروژه، اظهار می‌دارد که افزایش محبوبیت شهرداری یکی از انگیزه‌های اصلی در گستردگی این پروژه است. هرچند، وی معتقد است که در وهلهٔ اول باید به فکر وضع مالی مردم و جاده‌ها بود. 

 


یک سال طول کشید تا این پروژه از ایده به واقعیت بپیوندد و در این زمان آقای آلاکولا و تیم وی در تلاش بودند تا شهرهایی را برای مطالعه بیشتر بیابند. شهر آسلت در بلژیک به مدّت ۱۶ سال حمل‌ونقل رایگان داشت، ولی زمانی که وضعیت مالی شهر ناپایدار شد، آن‌ها مجبور شدند تا دوباره برای آن کرایه در نظر بگیرند. حمل‌ونقل عمومی در شهر آبین نزدیک مارسی فرانسه نیز رایگان است، اما هیچ‌کدام به ایده‌الی تالین نبودند. 
سه سال بعد درخواست این پروژه به کلی اشباع شده بود، از چنگدو چین، با جمعیت ۱۴ میلیونی و ناامید از سبک کردن بار ترافیکی شهر گرفته تا بخارست پایتخت رومانی. آقای آلاکولا می‌گوید: «از اینکه در سراسر دنیا عنوان حمل‌ونقل عمومی رایگان را در اختیار داریم، خرسند هستیم.» 
تالین شهر بزرگ یا شلوغی نیست، اکثر سفر‌ها بیشتر از ۱۵ دقیقه طول نمی‌کشد، و احساس می‌شود که حمل‌ونقل بخشی از اسباب شهر است نه وسیله‌ای برای جابجایی. 
رانندگان صبورانه منتظر می‌مانند تا مسافران مسیر خود را جهت سوار شدن به تراموای میدان وابادوس واقع در مرکز شهر طی کنند. این زمان تقریباً نزدیک ساعت شلوغی است ولی همه می‌توانند در صورت نیاز بر روی صندلی قطار بنشینند. تراموا‌ها و قطار‌ها تمیز هستند و شهروندان تالینی با موافقت ۹۰ درصدی خود به این طرح در نظرسنجی اولیه، مشتاق استفاده رایگان از آن‌ هستند. 
به بیان دکترکتز، مستقر در دانشگاه تکنولوژی دلف در هلند، تعداد افرادی که در تالین بجای خودرو از حمل‌ونقل عمومی استفاده می‌کنند به ۸% رسیده، در حالی که در همین زمان متوسط مسیر سفر با خودرو ۳۱% است. این بدان معنا است که در زمان این آزمایش خودروهای بیشتری در جاده وجود داشتند. 
وی این روند افزایشی را نه با ایجاد محدودیت در خود طرح بلکه با تغییر در «عادت خرید و تفریح» مردم کاهش می‌دهد و پیشنهاد می‌کند که پرهزینه کردن رانندگی شخصی از طریق افزایش هزینه‌های پارکینگ و دیگر مالیات‌ها، در کاهش بار ترافیکی موثر است. 





بنابراین می‌توان از دوچرخه استفاده کرد، که به گفتهٔ آقای آلاکولا شهر ظرفیت کافی برای استفاده از دوچرخه را ندارد و کمتر از ۱% افراد برای رفت و آمد خود از دوچرخه استفاده می‌کنند که در این حالت می‌توان گفت در سفر شهری از دوچرخه‌ استفاده نمی‌شود. 
همچنین آقای کتز شواهد مختلفی را یافته است، مبنی بر اینکه این طرح تا چه میزان سهولت حمل‌ونقل شهروندان کم درآمد و بیکار را ارتقا داده است، (و) آیا مدرکی دال بر تقویت فرصت‌های شغلی طی این سیاست وجود دارد. 
بنا به اظهارات آقای کتز، حمل‌ونقل عمومی رایگان امری بدون فکر و اندیشه نیست که هر فردی ممکن است در ابتدا به چنین چیزی بیندیشد. «این ایده همچنان با مخالفت‌های سیاسی روبرو است و مهمانانی که برای استفاده از حمل‌ونقل عمومی باید هزینه پرداخت کنند، نسبت به شهروندان رضایت کمتری دارند.» امّا در مورد تالین، این امر تقریباً به شهروندان اختصاص دارد و نه به توریست‌ها، که بیشتر به اتوبوس‌های خصوصی، تاکسی‌ها و نیز اخیراً اوبر (* (Uber اعتماد می‌کنند. 
وی می‌گوید که در این روند، حمل‌ونقل عمومی رایگان منجر به ریسک سرمایه‌گذاری کمتر در خدمات می‌شود. در زمان رکود اقتصادی، چنانچه بودجه‌ای برای حمل‌ونقل عمومی در نظر گرفته نشود، سرمایه گذاری در این بخش به کاهش بیشتر ذخیرهٔ بودجه می‌انجامد. 
شهر تالین همیشه نمی‌تواند از طریق جذب شهروند جدید میزان درآمد مالیات را افزایش دهد. قبل از اجرای این طرح، سالانه ثبت ۶۰۰۰ شهروند جدید صورت می‌گرفت. در حالیکه پس از شروع این طرح، با کاهش حدود ۱۰۰۰۰ ثبت جدید در سال‌های اخیر، به گفتهٔ آقای آلاکولا، ارقام اولیه از اوایل سال ۲۰۱۶ تا کنون فقط ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ ثبت را نشان داده است. 
آقای آلاکولا نسبت به پایداری این امر مثبت اندیش است و می‌گوید که این جریان توانایی بازگرداندن پول و تقویت شبکهٔ حمل‌ونقل را دارد. «همچنین مدّنظر داریم تا خط قطاری به سمت فرودگاه احداث کنیم که مسافران را در مدت ۱۵ دقیقه به فرودگاه می‌رساند.» 



* Uber: تاکسی تلفنی بسیار سریع، ۲۴ ساعته قابل دسترس و با قیمت مناسب

 منبع: the guardian-۱۱oct ۲۰۱۶

1395/10/13
printآمار بازديدكنندگان:146
-->